Çocuklarda ateş varsa ne yapmalıyız

Çerkezköy İrmet Hospital Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Şehnaz Barış, 'Son zamanlarda, ailelerin çocuklarını acil ve polikliniklere en sık getirme nedeni ateştir. Acil servis doktorlarının en sık karşılaştıkları tablo ateş yakınması ile başvuran çocuklar olmaktadır. Tüm çocukluk çağı acil başvurularının yüzde 30'undan fazlası ateş yakınması ile olurken çocuk poliklinikleri başvurularının yüzde 10 ile yüzde 20'sinde esas yakınma ateş olmaktadır.'dedi.

Çocuklarda ateş varsa ne yapmalıyız

Çerkezköy Bakış - Uzm. Dr. Barış, "Ateş, hastalıklarda organizmanın bağışıklık yanıtı, savunma düzeneğinin bir parçası olmasına karşın ailelerde ciddi korku ve kaygıya neden olmakta, ateş süresi uzadıkça korku bazen paniğe dönüşebilmektedir. Ateş bir hastalık olmayıp bir bulgudur. Ateşli bir çocukta bu bulgunun ortadan kaldırılması için, ateşe neden olan esas hastalığın ortaya çıkarılması gerekmektedir. Çocuğunuzun ateşi varsa olasılıkla bir enfeksiyonla savaşıyor demektir. Ateşin kendisi bir hastalık değildir, hastalık işaretlerinden biridir. Çocuğunuzun bağışıklık sisteminin iyi çalıştığını ve vücudun enfeksiyonu kendiliğinden yenmeye çalıştığını gösterir. Ateş düşürmenin amacı, ateşe neden olan hastalık bulunana kadar çocuğu rahat ettirmektir.”dedi. Barış, ağızdan 37.5, kulaktan ve makattan yapılan ölçümlerde 38 derecenin yüksek ateş olduğunu söyledi.
ÇOCUK VE BEBEKLERDE ATEŞE SEBEP OLAN FAKTÖRLER NELERDİR?
Çocuklar ve bebeklerde ateşin en sık rastlanan sebebi aslında enfeksiyonlar olduğunu belirten Barış, “Çok basit bir soğuk algınlığından, çok ağır bir menenjit veya septisemiye  kadar  varabilecek   çok geniş bir yelpazede birçok  enfeksiyon hastalığı  ateş  nedeni  olabilmektedir. Ateşin enfeksiyon dışı  nedenlerine gelince; küçük bebeklerde, özellikle de yenidoğan  döneminde bazen yeterince beslenememe ya da sıvı kaybına bağlı olarak bile ateş yükselebilmektedir. Yine küçük bebeklerde ortam ısısının yüksekliği, aşırı giydirme ateş sebebi olabilmektedir çünkü özellikle 1 aylıktan küçük bebekler vücut ısısını çok iyi dengeleyemezler. Daha  büyük  yaştaki çocuklara baktığımızda romatizmal hastalıklar, otoimmun  hastalıklar ve tümöral hastalıklar çocuklardaki ateşin diğer sebeplerinden sayılabilir.
ÇOCUKLARDA ATEŞLE MÜCADELE NASIL OLMALIDIR?
Ateş, enfeksiyonlara karşı organizmanın oluşturduğu bir tür bağışıklık yanıtı, enefeksiyon etkenleri ile savaşın işaretidir. 38-39 derece arasındaki ateşlerde hastalık yapıcı mikroorganizmalar rahat çoğalamaz ve hayatiyetlerini kaybederler. Özellikle ateş yükselmeye başladığında bu yanıt daha belirgindir. Aslında ateş bir hastalık olmayıp sadece bir bulgudur. Ateşi tedavi edemeyiz. Önemli olan ateşe neden olan etkeni veya hastalığı bulmak ve ona özgül tedaviyi vermemiz gerekmektedir. Tabii ki çok yüksek ateşlerde doktora ulaşıncaya dek uygun birtakım girişimlerle ve/veya ateş düşürücü ilaçlarla, yüksek olan ateşi daha uygun düzeylere indirmemiz gerekebilir. Evde uygulanabilecek bu girişimler ile belki de hiç ilaç kullanmadan ateşi daha uygun düzeylere indirmek gerçekleşebilecektir. Oda ısısını 22-24 derece arasında tutmak, ateşli çocuğun üzerindeki giysileri çıkarmak ve üzerini örtmemek gerekir. Ateş, solunum sayısını arttırarak sıvı kaybı oluşturur. Bu nedenle ateşli çocuklara bol miktarda sıvı (su, meyve suyu, ayran, çorba gibi) verilmelidir. Fizik aktivite ile karaciğer ve kaslarda ısı yapımı olacağından aşırı fizik aktiviteden kaçınılmalıdır. Koltukaltından 39’u geçen ateşlerde çocuğu veya bebeği ılık su doldurduğumuz bir küvete sokabiliriz, ılık duş aldırabiliriz veya tüm  vücudunu büyük bir ıslak havluya sarabiliriz veya koltuk altlarına, kasıklarına, boyun bölgesine ıslak bezler yerleştirebiliriz. Ancak bu uygulamaların hepsinde dikkat edilmesi gereken önemli nokta, bu uygulamanın yapıldığı suyun ısısıdır. Çok soğuk su ile buzlu su ya da alkol ile yapılan uygulamalar ateşin hızlı düşürülmesine, o da kollaps dediğimiz çok ağır bir şok tablosuna sebep olabilir. O yüzden ateş düşürme uygulamalarının 35-37 derece gibi, normal vücut ısısına yakın bir su ile yapılması çok önemlidir.”ifadelerini kullandı.
DOKTORA NE ZAMAN BAŞVURULMALIDIR?
Uzm.Dr Şehnaz Barış, açıklamasını şöyle sürdürdü: “Yukarıda anlattığımız yöntemlerle eğer ateş 30-60 dakika içinde düşmüyorsa, ateş düşürücü verilmesine rağmen  çok sık çıkıyorsa, koltuk altından 38,5 ya  da  yaşına göre eğer çok küçük bir çocuksa 38’i, büyük bir çocuksa 39’u geçiyorsa, çocuk  6 aydan özellikle de 3 aydan  küçükse  hemen, 3-4 saatten daha sık çıkıyorsa, ateşe  eşlik  eden  şuur  problemi, solunum  sıkıntısı, şiddetli  kusma- ishal  gibi  diğer belirtiler varsa, 48-72 saatten daha uzun süre ateş  devam  ediyor ve  ateş düşürücü ilaç  ihtiyacı oluyorsa doktora başvurulmalıdır.”