banner265

banner571

24.11.2021, 18:02

İrade Eğitimi

1960’larda Stanford Üniversitesi’nde Walter Mischel tarafından yürütülen bir araştırmada dört yaşındaki çocuklara şekerleme verilir. Çocuklara iki seçenek sunulur: Önlerine konulan şekerlemeyi hemen yemek veya 15 dakika yemeden bekleyip ikinci bir şekerleme daha alarak ikisini birden yemek. Tabii deneyde bazı çocuklar sabırla beklerken bazıları şekerlemeyi hemen yemeyi tercih eder. Araştırmacılar bu çocukları ergenlik sonrasına kadar takip eder ve kendilerine sunulan ikramı hemen yemeyip hazzı ertelemeyi başaran çocukların hayatta daha uyumlu ve daha güvenilir kişiler hâline geldiklerini görürler. Bu çocukların diğerlerine göre öz güvenlerinin daha yüksek, stresle baş etme becerilerinin daha gelişmiş olduğunu, kendilerini daha iyi motive edebildiklerini, zorluklar karşısında daha azimli davrandıklarını, sosyal çevrelerinde daha az sorunla karşılaştıklarını ve akademik başarılarının daha yüksek olduğunu gözlemlerler. 15 dakika bekleyebilen çocuklar kendilerine verilen aklı sağlam bir irade ile doğru yönde kullanabilen çocuklar olduğunu görüyoruz. İrade; faydalı veya zararlı birçok alternatif arasından birini seçme ve tercih etme yeteneğidir. Bu, potansiyel olarak her insanda mevcuttur. Allah Teâlâ mahlukat içerisinde sadece insanoğluna akıl ve irade kabiliyeti vermiş, bu nimetler karşılığında ondan akıl ve iradesini doğru yönde kullanmasını ve sorumluluklarına sahip çıkmasını istemiştir. Allah’ın insanlara gönderdiği kitapların muhatabı da akıl sahipleridir. “(O,) akıl sahipleri için hidayet ve öğüttür.” (Mü’min, 40/54). Ancak verilen aklı doğru kullanabilmek iradeye bağlıdır. Akıl, vahiy ve tecrübe yoluyla bir şeyin iyi veya kötü olduğuna hükmeder, irade akılla birlikte karar verir ve böylece eylem meydana gelir. İşte imtihan da orada başlar. İradesini helal ve doğru yolda kullanabilen insan kazanmış, haram ve yanlış yolda kullanan insan kaybetmiştir. Kur’an-ı Kerim’de: “…Gerçek, Rabbinizden gelendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen de inkâr etsin.” (Kehf, 18/29), “Kim doğru ve yararlı bir iş yaparsa kendi iyiliği için yapmış olur, kim de kötülük işlerse kendi aleyhine işlemiş olur.” (Fussilet, 41/46), buyrularak insanın özgür iradesiyle tercihte bulunma ve tercihlerinin sonuçlarına katlanma yani sorumluluk alma yönüne dikkat çekilmiş, aynı zamanda yeryüzünün mimarı ve halifesi olma özelliğine vurgu yapılmıştır. Günümüzde üretmekten çok tüketen, haz peşinde koşan, özgürlük adına sınır tanımayan, dinî ve ahlaki değerleri hiçe sayan insanların hatta toplumların sayısı giderek artmaktadır. Maalesef popüler kültür ve sosyal medyanın insan hayatına hâkim olmasıyla birlikte bu tehlike bütün aileleri ve toplumları tehdit etmeye başlamış, sağlam ve güçlü iradeye sahip nesiller yetiştirmek her zamankinden daha zor ve daha önemli bir hâl almıştır. Hızla gelişen bilim ve teknolojiye bağlı olarak değişen düşünce yapısı ve yaşam standardı yeni yetişen çocuklarımızı ve gençlerimizi de değiştirdi. bilgiyi anne, baba ve öğretmeninden alan eskinin itaatkar çocuklarının yerini bu gün internet ortamında istediği bilginin her çeşidine ulaşabilen hatta anne, baba ve öğretmeninden daha çok şey bilen, bu sebeple de hayatıyla ilgili kararları kendisi vermek isteyen daha özgür bir nesil aldı. Onun için de zamanımızda anne-babaların ve eğitimcilerin çocuklara verecekleri en önemli eğitim irade eğitimidir. Tabii ki bu eğitimi çocuklara vermeden önce yetişkinlerin sağlam bir irade ile çocuklara örnek olması gerekir. Bundan sonra çocuğu, hayatın içine dahil ederek sorumluluk almasına fırsat vermek, sorumluluklarını yerine getirip getirmemesine göre sonuçları ile yüzleşmesini ve acısıyla tatlısıyla hayatın her yönünü yaşamasını sağlamak irade eğitiminin en önemli basamaklarıdır. Bu süreçte istek ve hazlarını ertelemeyi, istediklerine ulaşmak için zamanını ve gücünü doğru kullanabilmeyi öğrenmesi en önemlisi de sabır, emek ve çabanın değerini öğrenmesi sonraki hayatında sağlam bir iradeye sahip olabilmesi için ona destek olacaktır. Yetişkinlerin bu dönemde onlara en büyük desteği rehberlik etmek, takdir etmek ve gerektiğinde uyarmaktır. Ama bunları yaparken yetişkinlerin de sakin, tutarlı ve sabırlı olmaları gerekir. Sonuç olarak hem kendimiz hem de çocuklarımız için dünya ve ahiret saadetini elde edebilmek akıl ve irademizi nasıl kullandığımıza bağlı. Tembellik, kötü arkadaş ve kötü örnekler, heva ve heveslerin peşinden koşma, sigara, alkol, kumar, uyuşturucu, internet gibi bağımlılıklar iradeyi zayıflatan faktörler iken bunun aksine yaratılış amaç ve gayesine uygun hareket etme, Allah’a, insanlara ve kâinata ait sorumlulukları yerine getirme, sabretme, çalışma ve üretme insan iradesini güçlendiren unsurlardır. Bu yoldaki gayretimizin devamlı olabilmesi için de azim, sabır ve duaya ihtiyaç vardır. “Allah’ım! Bize dünyada iyilik, güzellik ve nimet ver, ahirette de iyilik, güzellik ve nimet ver. Bizi ateş azabından koru. (Bakara, 2/201)

NESİBE FEYZA BÜYÜKDİNÇ
ÇERKEZKÖY MÜFTÜLÜĞÜ VAİZİ

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 05 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 15 24
6. Galatasaray 15 23
7. Başakşehir 14 22
8. Karagümrük 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Antalyaspor 14 18
13. Altay 15 18
14. Gaziantep FK 14 18
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 13 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Tuzlaspor 13 21
7. İstanbulspor 14 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Gençlerbirliği 14 20
10. Samsunspor 13 19
11. Adanaspor 15 19
12. Menemenspor 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7