banner265

banner571

18.01.2022, 18:24

İRADE EĞİTİMİ

1960’larda Stanford Üniversitesi’nde Walter Mischel tarafından yürütülen bir araştırmada dört yaşındaki çocuklara şekerleme verilir. Çocuklara iki seçenek sunulur: Önlerine konulan şekerlemeyi hemen yemek veya 15 dakika yemeden bekleyip ikinci bir şekerleme daha alarak ikisini birden yemek. Tabii deneyde bazı çocuklar sabırla beklerken bazıları şekerlemeyi hemen yemeyi tercih eder. Araştırmacılar bu çocukları ergenlik sonrasına kadar takip eder ve kendilerine sunulan ikramı hemen yemeyip hazzı ertelemeyi başaran çocukların hayatta daha uyumlu ve daha güvenilir kişiler hâline geldiklerini görürler. Bu çocukların diğerlerine göre öz güvenlerinin daha yüksek, stresle baş etme becerilerinin daha gelişmiş olduğunu, kendilerini daha iyi motive edebildiklerini, zorluklar karşısında daha azimli davrandıklarını, sosyal çevrelerinde daha az sorunla karşılaştıklarını ve akademik başarılarının daha yüksek olduğunu gözlemlerler. 15 dakika bekleyebilen çocuklar kendilerine verilen aklı sağlam bir irade ile doğru yönde kullanabilen çocuklar olduğunu görüyoruz. İrade; faydalı veya zararlı birçok alternatif arasından birini seçme ve tercih etme yeteneğidir. Bu, potansiyel olarak her insanda mevcuttur. Allah Teâlâ mahlukat içerisinde sadece insanoğluna akıl ve irade kabiliyeti vermiş, bu nimetler karşılığında ondan akıl ve iradesini doğru yönde kullanmasını ve sorumluluklarına sahip çıkmasını istemiştir. Allah’ın insanlara gönderdiği kitapların muhatabı da akıl sahipleridir. “(O,) akıl sahipleri için hidayet ve öğüttür.” (Mü’min, 40/54). Ancak verilen aklı doğru kullanabilmek iradeye bağlıdır. Akıl, vahiy ve tecrübe yoluyla bir şeyin iyi veya kötü olduğuna hükmeder, irade akılla birlikte karar verir ve böylece eylem meydana gelir. İşte imtihan da orada başlar. İradesini helal ve doğru yolda kullanabilen insan kazanmış, haram ve yanlış yolda kullanan insan kaybetmiştir. Kur’an-ı Kerim’de: “…Gerçek, Rabbinizden gelendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen de inkâr etsin.” (Kehf, 18/29), “Kim doğru ve yararlı bir iş yaparsa kendi iyiliği için yapmış olur, kim de kötülük işlerse kendi aleyhine işlemiş olur.” (Fussilet, 41/46), buyrularak insanın özgür iradesiyle tercihte bulunma ve tercihlerinin sonuçlarına katlanma yani sorumluluk alma yönüne dikkat çekilmiş, aynı zamanda yeryüzünün mimarı ve halifesi olma özelliğine vurgu yapılmıştır. Günümüzde üretmekten çok tüketen, haz peşinde koşan, özgürlük adına sınır tanımayan, dinî ve ahlaki değerleri hiçe sayan insanların hatta toplumların sayısı giderek artmaktadır. Maalesef popüler kültür ve sosyal medyanın insan hayatına hâkim olmasıyla birlikte bu tehlike bütün aileleri ve toplumları tehdit etmeye başlamış, sağlam ve güçlü iradeye sahip nesiller yetiştirmek her zamankinden daha zor ve daha önemli bir hâl almıştır. Hızla gelişen bilim ve teknolojiye bağlı olarak değişen düşünce yapısı ve yaşam standardı yeni yetişen çocuklarımızı ve gençlerimizi de değiştirdi. bilgiyi anne, baba ve öğretmeninden alan eskinin itaatkar çocuklarının yerini bu gün internet ortamında istediği bilginin her çeşidine ulaşabilen hatta anne, baba ve öğretmeninden daha çok şey bilen, bu sebeple de hayatıyla ilgili kararları kendisi vermek isteyen daha özgür bir nesil aldı. Onun için de zamanımızda anne-babaların ve eğitimcilerin çocuklara verecekleri en önemli eğitim irade eğitimidir. Tabii ki bu eğitimi çocuklara vermeden önce yetişkinlerin sağlam bir irade ile çocuklara örnek olması gerekir. Bundan sonra çocuğu, hayatın içine dahil ederek sorumluluk almasına fırsat vermek, sorumluluklarını yerine getirip getirmemesine göre sonuçları ile yüzleşmesini ve acısıyla tatlısıyla hayatın her yönünü yaşamasını sağlamak irade eğitiminin en önemli basamaklarıdır. Bu süreçte istek ve hazlarını ertelemeyi, istediklerine ulaşmak için zamanını ve gücünü doğru kullanabilmeyi öğrenmesi en önemlisi de sabır, emek ve çabanın değerini öğrenmesi sonraki hayatında sağlam bir iradeye sahip olabilmesi için ona destek olacaktır. Yetişkinlerin bu dönemde onlara en büyük desteği rehberlik etmek, takdir etmek ve gerektiğinde uyarmaktır. Ama bunları yaparken yetişkinlerin de sakin, tutarlı ve sabırlı olmaları gerekir. Sonuç olarak hem kendimiz hem de çocuklarımız için dünya ve ahiret saadetini elde edebilmek akıl ve irademizi nasıl kullandığımıza bağlı. Tembellik, kötü arkadaş ve kötü örnekler, heva ve heveslerin peşinden koşma, sigara, alkol, kumar, uyuşturucu, internet gibi bağımlılıklar iradeyi zayıflatan faktörler iken bunun aksine yaratılış amaç ve gayesine uygun hareket etme, Allah’a, insanlara ve kâinata ait sorumlulukları yerine getirme, sabretme, çalışma ve üretme insan iradesini güçlendiren unsurlardır. Bu yoldaki gayretimizin devamlı olabilmesi için de azim, sabır ve duaya ihtiyaç vardır. “Allah’ım! Bize dünyada iyilik, güzellik ve nimet ver, ahirette de iyilik, güzellik ve nimet ver. Bizi ateş azabından koru. (Bakara, 2/201)

NESİBE FEYZA BÜYÜKDİNÇ
ÇERKEZKÖY MÜFTÜLÜĞÜ VAİZİ

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 23 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 69
4. Sevilla 38 68
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 63
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 56
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31