banner265

banner571

21.01.2022, 16:50

Kur dalgalanmalarının tarım sektörüne etkisi

,              2021 yılı hem ülkemiz adına hem de dünya adına zorlu bir yıl oldu, pandemiden etkilenen belirli üretim sektörleri dünya çapında üretim kısıtlamaları ve ulaşılması güç kaynakların gelişmekte olan ülkeler tarafından alınmasını zorlaştırdı. Bu kaynaklardan bir kısmı tarım sektörü için kritik önem taşıyan gübre ve zirai ilaç kimyasalları oldu, her yıl enflasyon oranında değişim gösteren fiyatlar kurdaki yükselme sonrası bir türlü stabil bir eksene oturtulamadı hal böyle olunca sektördeki tüm satıcı ve alıcılar oynak fiyatların etkisi ile günden güne sektöre olan inançlarını yitirmeye başladılar, bunun temel sebebini dünya piyasası ile ülkemizdeki etkenleri karşılaştırarak görmemiz mümkündür.
 

Tablo 1

 

Tablo 2

                Görmekte olduğunuz bu tablolar 2021 yılında üre(tablo1) ve nitrat(tablo2) hammaddeleri için dolar bazından fiyat değişimlerini göstermektedir geçmiş yıllardaki dalgalanmalar her daim üretici için beklenen fiyatlarla sonuçlansa da bu yıl beklenen fiyatlara gübreler maalesef hiç inmedi.

                Peki bu dolar bazında dalgalanmalar Türkiye’de nasıl karşılandı öncelikle bunu 2 noktada ele almak gerekiyor üretici ve hükümet tarafında zamları gübre firmalarının suçu olarak görürlerken, üretici tarafında ise kur dalgalanmaları ve gübrelerin dolar/birim fiyat bazında değişimi sebep gösterilmekteydi. Bence gerçek sebep üreticilerin dolara endeksli fiyatlandırma politikaları ile kendilerini koruma altına alma istekleri gübre fiyatlarını alevlendiren ilk unsur oldu, gübre sürekli olarak ithal edildiğinden gübre fabrikaları değer kaybeden Türk lirasına endeksle satış yapmış olsalardı bir sonraki hammadde alışlarında büyük kayıplar yaşayacaklardı veya yeni kaynak kredibilite bulmakta zorlanacaklardı bu sebeple fiyatlarını dolar endeksinde tutarak kendilerini korumaya aldılar.

                Zirai ilaç üreticisi firmalar ise aktif maddelerin dolar bazında artan fiyatları, bulunma güçlüğü ve TL’nin dolar kaybetmesini sebep göstererek büyük zamlar yapmaya başladılar bu zamların bir noktada duracağı düşünülse de büyük bir ivme ile fiyatlar artmaya devam etti ve sonunda geçen yıla oranla %200 oranlarına varan artışlara ulaştı. Zirai ilaç bayilerinden vade ile zirai ilaç alan üreticiler harman dönemi buğdaylarının değer kazanacağını varsaydıklarından her ne kadar ilaç fiyatları artsa da dekar/maliyet cinsinden bakıldığında zirai ilaç ve sıvı yaprak gübreleri bakımından büyük bir etkilenme yaşamadılar.

                2021 yılı Ağustos ve Eylül döneminde üreticilerimiz 260$/TON fiyatlama karşısında TMO’dan 2.250₺ dolaylarında bir teklif aldı o günün kuruna göre dünya piyasasında 8,3₺/$ ile buğday 2.158₺ değere tekabül etmekteydi sonrasında yükseliş endeksine geçerek 310$’a kadar fiyatlandırıldı.
                Türkiye’de üretici elinde tuttuğu Buğdayı daha yüksek fiyatlarla tüccara, un fabrikasına, TMO’ya veya yem fabrikasına sattı. Peki çiftçi kâr mı etti zarar mı?
                Doğal koşullarda birim ürün başına daha fazla Türk lirası aldığından kâr ettiğini düşünürdük fakat gübre ve ilaç fiyatlarının artışı, mazot fiyatlarının artışı ve Türk lirasının değer kaybı ile üreticinin kâr ettiği tutar yeni girdiler sebebiyle geriledi. Bunun önüne geçebilenler sistemli çalışan çiftçiler oldu, erken alımlar gerçekleştirerek gübre ve ilaç girdi maliyetlerini azalttılar mazot bağlantılarını sağladılar ve buğdaylarını geç satarak yüksek kârlılığa ulaştılar. Birçok çiftçi bunun imkânsız olduğunu savunuyor olsa da yapabilen ve kendi imkanları ile çiftçiliği sürdüren birçok kimsenin olduğunu onlara verdiğim danışmanlık sayesinde biliyorum.

                Sonuç olarak kur dalgalanmalarından etkilenmek istemiyorsanız doğru bir danışmanlık çerçevesinde üretimlerinizi sürdürmenizi tavsiye ederim. Bir sonraki yazımda çiftçilerin en çok yaptıkları hataları ve tarım sektörü ile ilgili doğru bilinen yanlışları bulabilirsiniz.

               
                

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 74
3. Atletico Madrid 38 69
4. Sevilla 38 68
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 63
7. Villarreal 38 57
8. Athletic Bilbao 38 56
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31